PRIDE – droga do rodzicielstwa zastępczego. Czym jest szkolenie dla kandydatów?

W MOPR w Słupsku rozpoczęło się szkolenie PRIDE: Rodzinna Piecza Zastępcza. Do 21 stycznia 2027 roku kandydaci na rodziny zastępcze będą podczas 12 sesji grupowych oraz indywidualnych spotkań z trenerami poznawać specyfikę rodzicielstwa zastępczego, potrzeby dzieci oraz własne możliwości i zasoby.

Zajęcia odbywają się w Pracowni Samodzielności „Zakątek”.

Ale czym właściwie jest PRIDE? Skąd wziął się ten program i dlaczego przygotowanie przyszłych rodzin zastępczych wygląda właśnie w ten sposób?

Od czego zaczęła się historia PRIDE?

Program PRIDE ma swoje korzenie w Stanach Zjednoczonych. Jego pomysłodawcą była Child Welfare League of America (CWLA) – organizacja działająca na rzecz dzieci i rodzin, założona w 1920 roku.

Pierwsza wersja programu powstała w drugiej połowie lat 90. Tworzyli ją zarówno teoretycy, jak i praktycy zajmujący się na co dzień rodzinami zastępczymi i adopcyjnymi, rodzinami przeżywającymi kryzysy oraz dziećmi. W powstawaniu programu uczestniczyły również same rodziny zastępcze i adopcyjne.

PRIDE rozwija się również poza Stanami Zjednoczonymi. Program był stosowany m.in. w Czechach, na Słowacji, Ukrainie, w Szwecji, Rosji i na Węgrzech. W Polsce został wprowadzony dzięki Towarzystwu Nasz Dom, które posiada licencję na posługiwanie się programem w naszym kraju. Polska wersja została dostosowana do krajowych realiów i doświadczeń polskich rodzin oraz specjalistów pracujących z dziećmi.

Sama nazwa PRIDE jest akronimem angielskiego określenia Parents’ Resource for Information Development and Education, czyli Źródło Informacji, Rozwoju i Edukacji dla Rodziców.

Od 2012 roku funkcjonują dwa odrębne programy PRIDE – jeden przeznaczony dla kandydatów do adopcji i drugi dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. To właśnie ten drugi realizowany jest obecnie w MOPR w Słupsku.

Nie tylko wiedza, ale przede wszystkim przygotowanie do nowej roli

Najważniejszym celem PRIDE jest przygotowanie kandydatów do roli opiekuna zastępczego oraz pomoc w podjęciu świadomej decyzji.

Dlatego szkolenie nie jest tradycyjnym kursem, podczas którego prowadzący przekazuje uczestnikom wiedzę, a oni robią notatki i zdają egzamin.

Program ma charakter warsztatowy. Kandydaci pracują w grupie, wykonują ćwiczenia, rozmawiają, dzielą się doświadczeniami i uczą się od siebie nawzajem. Zgodnie ze standardami programu szkolenie PRIDE nie powinno być prowadzone w formie wykładów – zdecydowana większość zagadnień jest przekładana na aktywną pracę uczestników.

To bardzo ważne, ponieważ rodzicielstwa zastępczego nie da się nauczyć wyłącznie z książki.

Trzeba zastanowić się:

Jak zareaguję, gdy dziecko odrzuci moją pomoc?
Co zrobię, kiedy będzie tęskniło za rodzicami?
Jak poradzę sobie z trudnymi zachowaniami?
Czy potrafię stawiać granice, jednocześnie dając dziecku poczucie bezpieczeństwa?
Jak przyjęcie dziecka wpłynie na moje małżeństwo, partnera, moje dzieci i całą rodzinę?
Czy jestem gotowy współpracować z rodziną biologiczną dziecka i specjalistami?

PRIDE tworzy przestrzeń właśnie do takich rozmów.

Dwa indywidualne spotkania – także w domu kandydata

Ważną częścią PRIDE są indywidualne spotkania z trenerami.

Program przewiduje minimum dwa takie spotkania, w tym co najmniej jedno w domu kandydatów. To nie jest „kontrola domu”, ale element procesu, który pozwala spokojnie porozmawiać o indywidualnej sytuacji rodziny, odpowiedzieć na pytania i przyjrzeć się warunkom, w których dziecko miałoby zamieszkać.

W spotkaniu mogą uczestniczyć również partner lub małżonek, a jeśli kandydat ma dzieci lub mieszka z innymi osobami – trenerzy mogą chcieć porozmawiać także z nimi.

To bardzo ważne, ponieważ rodzina zastępcza to decyzja całej rodziny, a nie tylko jednej osoby.

PRIDE pozwala również powiedzieć: „jeszcze nie”

Jedną z bardzo wartościowych cech tego programu jest to, że szkolenie nie ma za zadanie za wszelką cenę przekonać uczestnika do zostania rodziną zastępczą.

Proces ma charakter wzajemnej oceny – zarówno kandydat przygląda się roli rodzica zastępczego, jak i trenerzy oraz osoby prowadzące proces kwalifikacyjny przyglądają się kompetencjom, warunkom i motywacji kandydata.

Wątpliwości są czymś naturalnym.

Program przewiduje nawet możliwość odpowiedzi „JESZCZE NIE” – kiedy pojawia się kwestia wymagająca dalszej pracy i można wspólnie przygotować plan rozwoju rodziny.

To pokazuje, że PRIDE nie jest tylko sprawdzianem kandydata. Jest także procesem przygotowania i uczenia się.

A wszystko zaczyna się od potrzeb dziecka

W centrum programu PRIDE znajduje się nie dorosły, który chce zostać rodzicem zastępczym, ale dziecko, które potrzebuje opieki.

Dobry opiekun to ktoś, kto zapewnia mu bezpieczeństwo i opiekę, ma dla niego czas, pomaga w nauce, wspiera rozwój, stawia granice, ale także szanuje jego historię i pochodzenie. To osoba, która pomaga dziecku utrzymywać ważne relacje z rodziną, rodzeństwem czy innymi bliskimi osobami oraz wspiera je w budowaniu nowych, bezpiecznych relacji.

Dlatego rodzicielstwo zastępcze wymaga nie tylko serca, ale również wiedzy, cierpliwości, gotowości do współpracy i uczenia się.

I właśnie temu służy PRIDE.

Dlaczego warto o tym mówić?

W Słupsku potrzebujemy osób, które zdecydują się otworzyć swoje domy dla dzieci potrzebujących bezpiecznego miejsca.

Rodzina zastępcza nie musi być rodziną idealną.
Nie musi mieć odpowiedzi na każde pytanie.
Nie musi od pierwszego dnia wiedzieć, jak poradzić sobie ze wszystkim.

Musi natomiast być gotowa być z dzieckiem, uczyć się jego potrzeb, dawać mu bezpieczeństwo i współpracować z osobami, które będą je wspierać.

Szkolenie PRIDE właśnie do tego przygotowuje.

12 sesji. 2 indywidualne spotkania. Wspólna praca. Rozmowy. Ćwiczenia. Pytania. Wątpliwości. Nauka.

A na końcu – przede wszystkim świadoma decyzja, czy jesteśmy gotowi podjąć się tej niezwykle ważnej roli.

Może wśród mieszkańców Słupska są osoby, które od dawna myślą: „Chcielibyśmy pomóc dziecku, ale nie wiemy, czy damy radę”?

Właśnie od rozmowy można zacząć.

Bo rodzicielstwa zastępczego nie trzeba zaczynać od deklaracji „wiem, że dam radę”.

Można zacząć od:

„Chcę się dowiedzieć, czy mogę być dla dziecka dobrym opiekunem”.

I właśnie na takie pytania odpowiada PRIDE.